Za każdym razem, gdy pojawiała się nowa wersja aplikacji Acrobat, Adobe usprawniało również wersję PDF. W rezultacie istnieje wiele różnych wersji formatu PDF. Norma ISO 32000-2 odnosi się do najnowszej wersji PDF 2.0, i obejmuje 5 podzbiorów PDF. Skupmy się na każdym z tych podzbiorów PDF, zaczynając od standardu PDF/X, opracowanego na potrzeby branży poligraficznej w celu ułatwienia wymiany dokumentów.
1 PDF/X - Druk
PDF/X jest podzbiorem normy ISO dla PDF. W pewnym momencie wydawcy prasowi i reklamodawcy zgłosili potrzebę stworzenia standardu wymiany wektorowych danych reklamowych. W odpowiedzi Komitet ds. Standardów Technologii Sztuk Graficznych (CGATS) Amerykańskiego Narodowego Instytutu Normalizacyjnego (ANSI) opracował PDF/X-1.
Ważne jest, aby pamiętać, że PDF/X (X od eXchange) nie jest specjalną wersją formatu PDF, lecz standardem, który ma zapobiegać problemom mogącym pojawić się przy wymianie dokumentów potrzebnych do efektywnej produkcji graficznej (w druku i prepressie).
PDF/X ma szereg wymagań związanych z drukiem które nie dotyczą standardowych plików PDF. Pliki PDF/X muszą zawierać specjalny identyfikator, wskazujący, z którą wersją PDF/X są zgodne. Innymi słowy, plik może być zgodny tylko z jednym konkretnym standardem PDF/X, nawet jeśli spełnia wszystkie wymagania innej wersji.
Dokument PDF utworzony zgodnie ze standardem PDF/X musi spełniać następujące warunki:
- Nie można używać szyfrowania.
- Wszystkie obiekty wymagane do przetwarzania dokumentu PDF muszą być zawarte w samym dokumencie.
- Wszystkie fonty i obrazy muszą być osadzone w pliku.
- Musi być określony zamiar wyjściowy (output intent).
- Obsługiwany jest tylko ograniczony zestaw algorytmów kompresji.
- Plik nie powinien zawierać formularzy ani kodu Javascript.
- Dokument PDF nie może być zabezpieczony hasłem ani mieć innych ograniczeń.
- Nie można używać krzywych transferu.
- Adnotacje w PDF powinny znajdować się poza obszarem spadu (bleed area).
- Aktywna zawartość nie jest dozwolona w pliku PDF/X.
Wraz z pojawianiem się nowych wersji PDF pojawiają się też różne wersje standardu PDF/X.
Części standardu PDF/X:
- PDF/X-1a (2001) Pierwszy standard ISO oparty na PDF. Utworzony dla zleceń czarno-białych, CMYK lub z kolorami dodatkowymi (spot). Szeroko stosowany, ale nie obsługuje przezroczystości i warstw.
- PDF/X-3 (2002) Główna różnica w stosunku do PDF/X-1a: obsługuje ICC (kolory niezależne od urządzenia).
- PDF/X-4 (2010) Dozwolone są przezroczystości i warstwy.
- PDF/X-5 Pliki PDF/X-5 to zwykłe pliki PDF 1.6, opracowane, aby zapewnić większą elastyczność. PDF/X-5 obejmuje trzy poziomy zgodności, dostosowane do różnych przepływów pracy. Każdy poziom rozszerza PDF/X-4 lub PDF/X-4p.
PDF/X jest szeroko stosowanym i akceptowanym standardem obejmującym wszystkie metody druku. Bardziej szczegółową listę standardów PDF/X znajdziesz na stronie Wikipedii.
2 PDF/A - Archiwizacja
PDF/A (A od Archival) został opublikowany jako norma ISO w 2005 roku. Od tego czasu jest stale rozwijany, aby sprostać potrzebom biznesu, nowym technologiom i normom. Ten format archiwizacji oparty na PDF zapewnia mechanizm reprezentowania dokumentów elektronicznych w sposób zachowujący ich wygląd wizualny w czasie, niezależnie od narzędzi i systemów użytych do tworzenia, przechowywania i odtwarzania plików.
PDF/A to PDF, który zabrania pewnych funkcji mogących utrudnić długoterminową archiwizację. Plik musi spełniać wymagania gwarantujące niezawodną reprodukcję. Aby przygotować PDF do długoterminowego archiwizowania, należy zachować następujące środki ostrożności:
- wszystkie wymagane czcionki muszą być osadzone w PDF
- osadzone dane wideo i audio są zabronione
- plik nie może zawierać odwołań do zewnętrznej zawartości
- plików nie wolno szyfrować hasłem, ponieważ cała zawartość musi być zawsze w pełni dostępna
- oprogramowanie musi również używać formatu XMP do metadanych itp.
Format PDF/A musi być niezależny od urządzeń i oprogramowania, samowystarczalny, samodokumentujący się i przejrzysty. Standaryzuje wyświetlanie, druk i wymianę oraz gwarantuje technicznie poprawne dokumenty PDF w archiwum. Jest zgodny z PDF/X, obsługuje podpisy cyfrowe i jest używany na całym świecie (szczególnie często w Europie). PDF/A jest bardziej niezawodny niż zwykły PDF i niektóre organizacje używają go nie tylko do archiwizacji, ale także do wymiany i interoperacyjności.
3 PDF/E - Inżynieria
PDF/E jest kolejnym podzbiorem PDF. Został zaprojektowany jako otwarty format wymiany i opiera się na PDF Reference w wersji 1.6 firmy Adobe Systems. Standard ten określa, jak należy używać PDF do tworzenia dokumentów w procesach inżynieryjnych.
Korzyści z PDF/E obejmują:
- Ogranicza wymagania dotyczące drogiego i zastrzeżonego oprogramowania
- Niezawodna wymiana między różnymi aplikacjami i platformami
- Ekonomiczne i dokładne przechwytywanie adnotacji
- Opracowany i utrzymywany przez komitet ISO ds. PDF/E
- Niższe koszty przechowywania i wymiany
- Samowystarczalny
4 PDF/VT - druk zmienny i transakcyjny
PDF/VT jest międzynarodowym standardem opublikowanym w sierpniu 2010 jako ISO 16612-2. Określa zoptymalizowany format do druku zmiennego i transakcyjnego - zawartość może się zmieniać na potrzeby personalizacji i danych zmiennych. Ten format pliku umożliwia firmom i organizacjom personalizowanie dokumentów, takich jak faktury, rozliczenia, materiały marketingowe, reklamy, oferty, mailingi bezpośrednie i inne.
PDF/VT ma takie samo rozszerzenie jak PDF i można go otworzyć w tym samym czytniku. Jednak podobnie jak każdy inny standard PDF posiada specjalne funkcje które umożliwiają wydajny przepływ pracy. PDF/VT opiera się na standardach PDF dla druku: PDF/X-4 i PDF/X-5. Dozwolone jest użycie przezroczystości, koloru lub skali szarości, dodawanie obrazów 8-bitowych i 16-bitowych oraz warstw w projekcie. Niedozwolone jest natomiast szyfrowanie pliku.
Istnieje kilka różnych typów PDF/VT:
- PDF/VT-1 Reprezentuje kompletne pliki. Zazwyczaj plik PDF/VT-1 zawiera co najmniej tysiące stron, a każda grupa stron reprezentuje np. faktury. Wszystkie dane znajdujące się w tym pliku są osadzone.
- PDF/VT-2 PDF, który może łączyć się z innymi obiektami PDF. Ten format PDF jest idealny dla dokumentów zawierających duże ilości danych i do tworzenia odniesień.
- PDF/VT-2s Obsługuje strumieniowanie na żywo. Umożliwia przetwarzanie niektórych części danych.
- PDF/VT-3 Opiera się na PDF/X-6.
Dokument transakcyjny, taki jak PDF/VT, jest dobrym wyborem dla firm, które przetwarzają różnorodne dane dla każdego odbiorcy.
5 PDF/UA - uniwersalna dostępność
"UA" oznacza Universal Access (uniwersalny dostęp). Ten formalny podzbiór PDF zdefiniowany przez ISO określa rodzina norm ISO 14289 i został opublikowany w 2014 roku. Zapewnia uniwersalny dostęp i wysoki poziom dostępności dokumentów elektronicznych. PDF/UA opiera się na oznaczonych plikach PDF (Tagged PDF files).
PDF/UA jest istotny dla osób z niepełnosprawnościami, które wymagają lub korzystają z technologii wspomagających podczas czytania treści elektronicznych. Dzięki plikom spełniającym wymagania użytkownicy technologii asystujących i czytników mają zagwarantowany równy dostęp do informacji. Dodatkowo, przy wsparciu PDF/UA oprogramowanie do odczytu będzie w stanie:
- wiarygodnie przelewać tekst na małe ekrany,
- zapewniać rozbudowane opcje nawigacji,
- modyfikować wygląd tekstu,
- poprawiać działanie wyszukiwarek,
- ułatwiać zaznaczanie i kopiowanie tekstu itp.
PDF/UA wymaga oznaczonych plików PDF, ale dodaje też szereg wymagań jakościowych. Oznaczanie jest ważne nie tylko dla dostępności, lecz także wtedy, gdy chcesz ponownie wykorzystać treść pliku PDF. PDF/UA można łączyć z innymi standardami opartymi na PDF.
